Các cách dưới đây không thay thế thuốc — nhưng có thể giúp thêm một phần.
Luôn hỏi bác sĩ trước, vì có tình trạng chống chỉ định với một số biện pháp.
Chườm nóng, chườm lạnh
- Hỏi bác sĩ nên dùng loại nào cho tình trạng của bạn.
- Lạnh thường dùng cho sưng viêm mới.
- Nóng thường dùng cho căng cơ, cứng khớp.
- Luôn bọc khăn — không đặt trực tiếp lên da.
- Không chườm quá lâu một chỗ.
- Kiểm tra da sau mỗi lần — đỏ nhiều thì dừng.
- Không dùng cho vùng mất cảm giác — dễ bỏng mà không biết.
- Không chườm lên vết thương hở.
Đổi tư thế
- Không giữ một tư thế quá lâu.
- Dùng gối kê để đỡ vùng đau.
- Kê chân cao nếu chân sưng — hỏi bác sĩ có phù hợp không.
- Nằm nghiêng có gối kẹp giữa hai chân giúp đỡ lưng.
- Ngồi có tựa lưng thay vì ngồi gập người.
- Tìm tư thế dễ chịu nhất của riêng mình — mỗi người khác nhau.
Vận động ở mức phù hợp
- Nằm bất động lâu làm cứng khớp, yếu cơ — và thường làm đau nặng thêm.
- Hỏi bác sĩ mức vận động phù hợp.
- Bắt đầu rất nhẹ — vài phút mỗi lần.
- Đi bộ chậm trong nhà nếu được.
- Cử động nhẹ các khớp ngay cả khi nằm.
- Dừng khi đau tăng rõ.
- Đều đặn quan trọng hơn nhiều.
Hít thở chậm
- Đau thường kéo theo căng thẳng, căng thẳng lại làm đau nặng hơn.
- Hít vào bằng mũi, chậm, đếm tới bốn.
- Thở ra bằng miệng, chậm hơn hít vào.
- Làm vài phút — không cần lâu.
- Tập lúc không đau để khi đau dùng được ngay.
- Không làm mất nguyên nhân gây đau — nhưng giúp dễ chịu đựng hơn.
Thư giãn cơ
- Nằm hoặc ngồi thoải mái.
- Lần lượt siết rồi thả từng nhóm cơ — từ bàn chân lên đầu.
- Chú ý cảm giác khi thả lỏng.
- Bỏ qua vùng đang đau — không siết chỗ đó.
- Mười tới mười lăm phút.
- Có thể làm trước khi ngủ.
Môi trường xung quanh
- Nhiệt độ phòng dễ chịu — quá nóng hay quá lạnh đều làm khó chịu thêm.
- Giảm tiếng ồn — ồn kéo dài làm căng thẳng tăng.
- Ánh sáng vừa phải — quá chói làm nhức đầu nặng hơn.
- Giường, ghế có đệm đỡ đúng chỗ.
- Để những thứ hay dùng trong tầm với — đỡ phải với, phải cúi.
- Dọn lối đi cho gọn — tránh phải né, phải bước dài.
Phân tán chú ý
- Càng tập trung vào cơn đau, cơn đau càng chiếm hết tâm trí.
- Nghe nhạc, nghe truyện.
- Xem chương trình mình thích.
- Nói chuyện với người khác.
- Làm việc tay chân nhẹ — đan, vẽ, xếp đồ.
- Không phải là phủ nhận cơn đau — chỉ là không để nó chiếm hết.
Ngủ đủ
- Thiếu ngủ làm ngưỡng chịu đau giảm xuống.
- Giờ ngủ đều đặn.
- Phòng tối, yên, mát.
- Bỏ màn hình trước giờ ngủ.
- Hạn chế cà phê buổi chiều.
- Nói với bác sĩ nếu đau làm mất ngủ kéo dài — có cách xử trí.
Xoa bóp nhẹ
- Hỏi bác sĩ trước — có tình trạng không được xoa bóp.
- Không xoa bóp mạnh lên vùng đang viêm, sưng, có khối u.
- Không xoa bóp vùng có vết thương.
- Người nhà xoa nhẹ vai, lưng có thể giúp thư giãn.
- Dừng ngay nếu đau tăng.
- Không dùng dầu nóng lên vùng da tổn thương.
Ghi lại thứ gì hiệu quả
- Thử từng cách một — làm nhiều thứ cùng lúc thì không biết cái nào có tác dụng.
- Ghi mức đau trước và sau.
- Cho mỗi cách vài ngày trước khi kết luận.
- Giữ lại cái hiệu quả, bỏ cái không.
- Mang danh sách này cho bác sĩ xem.
Những thứ cần tránh
- Không đắp lá, đắp thuốc không rõ nguồn gốc lên vùng đau.
- Không tự nắn, tự bẻ khớp.
- Không dùng rượu để giảm đau.
- Không nhịn ăn theo lời khuyên trên mạng.
- Không bỏ thuốc bác sĩ kê để theo cách khác.
- Không tin lời hứa hết đau hoàn toàn từ nguồn không chính thống.
Nước và ăn uống
- Thiếu nước làm mệt và đau đầu nặng thêm.
- Ăn đều bữa — bỏ bữa làm tụt sức nhanh.
- Hỏi bác sĩ nếu bạn phải kiêng gì theo bệnh của mình.
- Không tự áp dụng chế độ ăn khắt khe đọc trên mạng.
Kết hợp cho đúng
- Các cách trên đi cùng điều trị, không thay thế.
- Nói với bác sĩ bạn đang làm gì.
- Ghi lại cách nào hiệu quả với mình.
- Mỗi người đáp ứng khác nhau — cần thử để biết.
- Đừng bỏ cuộc sau một lần.
Điều đáng nhớ
Ba ý:
- Đây là biện pháp hỗ trợ — không thay thế thuốc, luôn hỏi bác sĩ trước.
- Nằm bất động lâu thường làm đau nặng thêm — hỏi mức vận động phù hợp.
- Không đắp lá hay thuốc không rõ nguồn gốc lên vùng đau.
Câu hỏi thường gặp
Cách không dùng thuốc có thay thế được thuốc không?
Không thay thế được. Đây là biện pháp hỗ trợ đi cùng điều trị chính và cần hỏi bác sĩ trước khi áp dụng.
Nên chườm nóng hay chườm lạnh?
Tuỳ tình trạng và nên hỏi bác sĩ, nói chung lạnh thường dùng cho sưng viêm mới và nóng cho căng cơ, cần bọc khăn và không đặt trực tiếp lên da.
Đau nhiều có nên nằm yên hoàn toàn không?
Thường không nên nằm bất động lâu vì làm cứng khớp và yếu cơ, nên hỏi bác sĩ mức vận động phù hợp với tình trạng của mình.
Hít thở chậm có thật sự giúp không?
Có thể giúp giảm căng thẳng đi kèm cơn đau và làm cơn đau dễ chịu đựng hơn, dù không làm mất nguyên nhân gây đau.