Bệnh ảnh hưởng tới quan hệ vợ chồng

Bệnh lâu dài thay đổi quan hệ vợ chồng ở rất nhiều mặt.

Và phần lớn những thay đổi đó ít ai nói ra.

Những gì thường thay đổi

• Ai lo việc gì trong nhà.
• Ai kiếm tiền chính.
• Ai ra quyết định.
• Thời gian dành cho nhau.
• Sự gần gũi thể chất.
• Kế hoạch tương lai.
• Thay đổi nhiều thứ cùng lúc là điều rất nặng.

Khi bạn đời thành người chăm sóc

• Vai trò này dễ nuốt mất vai trò bạn đời.
• Cả ngày chỉ nói chuyện thuốc men, lịch khám.
• Giữ lại hoạt động chung ngoài việc chăm sóc.
• Nhờ người khác chia bớt phần chăm sóc thể chất nếu được.
• Dành thời gian nói chuyện khác.
• Cùng làm một việc nhỏ mỗi tuần.

Cả hai đều đang khó

• Bạn đối mặt với bệnh.
• Họ đối mặt với nỗi sợ mất bạn và áp lực gánh vác.
• Không so xem ai khổ hơn.
• Cả hai đều cần được nghe.
• Hỏi họ có ổn không, thật lòng.
• Họ thường không nói vì nghĩ không được phép than.

Nói chuyện thật sự

• Chọn lúc cả hai đỡ mệt.
• Không nói khi đang cáu.
• Nói bằng cảm giác của mình — "em thấy..." thay vì "anh lúc nào cũng...".
• Nói về một việc cụ thể, không kể lể tất cả.
• Nghe hết trước khi trả lời.
• Dừng lại nếu bắt đầu căng.

Khi cáu gắt nhau

• Mệt và lo làm người ta nói lời không muốn nói.
• Đây là hoàn cảnh, không phải bản chất quan hệ.
• Xin lỗi nhanh, không tích lại.
• Thống nhất một tín hiệu để tạm dừng.
• Quay lại nói khi cả hai bình tĩnh.
• Không mang chuyện cũ ra.

Về chuyện gần gũi

• Bệnh, đau và thuốc đều có thể ảnh hưởng.
• Đây là phần rất ít người dám nói.
• Hỏi bác sĩ nếu nghi do bệnh hoặc thuốc — đây là câu hỏi y tế bình thường.
• Nói với bạn đời về điều đã thay đổi.
• Gần gũi có nhiều hình thức — nắm tay, ôm, nằm cạnh.
• Im lặng dễ bị hiểu thành từ chối.

Khi một người phải gánh nhiều hơn

• Bất cân bằng kéo dài sẽ sinh oán trách.
• Nói ra sớm thay vì để tích.
• Tìm cách bù ở chỗ khác — thời gian riêng, hỗ trợ bên ngoài.
• Ghi nhận rõ ràng phần họ đang gánh.
• Xem lại phân công định kỳ.

Giữ sự công bằng trong việc nhà

• Rà lại xem ai đang làm gì.
• Bạn vẫn làm được phần nào thì giữ phần đó.
• Giảm chuẩn chung cho cả nhà.
• Thuê hoặc nhờ bên ngoài phần nặng nếu được.
• Ghi nhận phần người kia đang gánh.
• Xem lại phân công khi tình trạng thay đổi.

Quyết định cùng nhau

• Bệnh ảnh hưởng tới cả hai nên quyết định cũng nên bàn.
• Nhưng quyết định về cơ thể bạn là của bạn.
• Nói rõ ranh giới này từ đầu.
• Cùng đi khám khi có quyết định lớn.
• Nói về cả tài chính, không giấu nhau.

Khi có con nhỏ

• Thống nhất nói với con thế nào.
• Giữ nếp sinh hoạt của con ổn định.
• Chia rõ ai lo phần nào cho con.
• Nhờ ông bà, người thân hỗ trợ.
• Đừng để con thành người trung gian giữa hai người.
• Chú ý dấu hiệu con căng thẳng.

Khi người kia không chấp nhận được tình hình

• Một số bạn đời phủ nhận hoặc tránh nói về bệnh.
• Đó thường là cách họ tự bảo vệ.
• Đừng ép họ đối diện quá nhanh.
• Nhưng cũng nói rõ bạn cần được nói về điều này.

Giữ một chút riêng tư cho mỗi người

• Cả hai đều cần thời gian riêng.
• Khuyến khích bạn đời giữ bạn bè, sở thích.
• Bạn cũng cần khoảng lặng của mình.
• Riêng tư không phải là xa cách.
• Có không gian riêng thì về với nhau dễ hơn.

Khi bế tắc

• Nếu hai người không nói chuyện được nữa.
• Nếu mọi cuộc nói chuyện đều thành cãi vã.
• Nếu một người rút lui hoàn toàn.
• Cân nhắc tư vấn cho cặp đôi.
• Người thứ ba trung lập thường gỡ được bế tắc.
• Tìm sớm hiệu quả hơn để tới lúc không cứu được.

Khi tương lai chung thay đổi

• Nhiều dự định chung có thể phải bỏ hoặc dời.
• Cả hai đều mất mát, không chỉ bạn.
• Cho nhau thời gian tiếc nuối.
• Cùng đặt dự định mới vừa sức.
• Có kế hoạch chung, dù nhỏ, giữ được sự gắn bó.

Nhắc lại điều gắn kết

• Nói cảm ơn cụ thể.
• Nhắc lại kỷ niệm cũ.
• Giữ những thói quen nhỏ của hai người.
• Vẫn nói lời yêu thương.
• Vẫn có kế hoạch chung, dù nhỏ.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Giữ hoạt động chung ngoài việc chăm sóc để vai trò bạn đời không bị nuốt mất.
2. Hỏi bác sĩ về chuyện gần gũi nếu nghi do bệnh hoặc thuốc — đây là câu hỏi y tế bình thường.
3. Tìm tư vấn sớm khi bế tắc, đừng đợi tới lúc không gỡ được.

Câu hỏi thường gặp