Đặt mục tiêu vẫn có ý nghĩa khi sức khoẻ giới hạn

Khi sức khoẻ giới hạn, nhiều người bỏ hẳn việc đặt mục tiêu.

Nhưng mục tiêu nhỏ hơn không có nghĩa là kém ý nghĩa hơn.

Vì sao vẫn nên có mục tiêu

• Cho cảm giác tiến lên khi nhiều thứ đứng yên.
• Cho cấu trúc cho ngày và tuần.
• Cho thứ để mong chờ.
• Cho cảm giác mình vẫn quyết định được điều gì đó.
• Giúp không trôi theo lịch khám và triệu chứng.

Mục tiêu ngắn hơn

• Theo tuần hoặc theo tháng thay vì theo năm.
• Dễ điều chỉnh khi tình hình đổi.
• Thấy kết quả sớm hơn.
• Ít cảm giác thất bại hơn.
• Vẫn có thể có dự định xa, nhưng để ngỏ.

Đo bằng việc làm được

• Không đo bằng chỉ số bệnh — nhiều thứ nằm ngoài tầm bạn.
• "Tự đi chợ một mình được."
• "Ngủ được bốn đêm trong tuần."
• "Nấu cơm hai lần một tuần."
• "Gặp bạn một lần trong tháng."
• Cụ thể thì biết được đã đạt hay chưa.

Đặt thấp hơn bạn nghĩ

• Người bệnh hay đặt theo mức mình hồi khoẻ.
• Không đạt rồi nản, rồi bỏ hẳn.
• Đặt ở mức bạn làm được cả trong ngày không tốt.
• Đạt được thì tăng dần.
• Thà đạt mục tiêu nhỏ nhiều lần hơn hụt mục tiêu lớn.

Chia thành từng bước

• Mục tiêu lớn chia thành bước rất nhỏ.
• Muốn đi bộ được một vòng công viên thì bắt đầu từ ra tới cổng.
• Mỗi bước là một mục tiêu riêng.
• Ghi nhận từng bước.
• Không nhảy cóc.

Mục tiêu linh hoạt theo ngày

• Đặt ba mức cho mỗi mục tiêu — tối thiểu, bình thường, tốt.
• Ngày yếu đạt mức tối thiểu vẫn tính là đạt.
• Ví dụ đi bộ: ra tới cổng, một vòng sân, một vòng công viên.
• Cách này giữ được chuỗi mà không ép quá sức.
• Quyết mức vào buổi sáng theo tình trạng hôm đó.
• Ít bỏ cuộc hơn nhiều so với một mức cứng.

Chọn điều có ý nghĩa với bạn

• Không phải điều người khác nghĩ bạn nên làm.
• Hỏi mình điều gì làm ngày hôm nay đáng sống.
• Có thể là quan hệ, sáng tạo, học hỏi, giúp người khác.
• Có thể rất nhỏ và rất riêng.
• Ý nghĩa mới giữ được động lực lâu dài.

Các loại mục tiêu nên có

• Sức khoẻ — vận động, ăn ngủ, tuân thủ điều trị.
• Quan hệ — gặp ai, giữ liên lạc với ai.
• Việc mình thích — sở thích, học thứ mới.
• Việc thực tế — sắp xếp giấy tờ, lo thủ tục.
• Không cần đủ cả bốn cùng lúc.
• Mỗi tháng chọn một hai mục tiêu thôi.

Ghi lại

• Viết mục tiêu ra giấy.
• Đánh dấu khi đạt.
• Ghi cả những việc ngoài dự kiến bạn làm được.
• Nhìn lại theo tháng.
• Tiến bộ với bệnh lâu dài rất chậm và khó thấy nếu không ghi.

Mục tiêu cho người thân

• Đặt mục tiêu liên quan tới người khác, không chỉ tới bản thân.
• Gọi cho một người mỗi tuần.
• Dành một buổi cho con hoặc cháu.
• Làm một việc nhỏ cho người đang chăm bạn.
• Những mục tiêu này thường dễ giữ động lực nhất.
• Và chúng nuôi dưỡng quan hệ về lâu dài.

Khi không đạt được

• Với bệnh dao động, không đạt là chuyện thường.
• Thường do sức khoẻ, không do thiếu cố gắng.
• Xem lại mục tiêu có quá cao không.
• Chia nhỏ hơn nữa.
• Hoặc dời sang tháng sau.
• Không tự trách.

Mục tiêu học hỏi

• Học thứ gì đó làm được ở nhà, theo nhịp riêng.
• Không cần giỏi, chỉ cần thấy thú vị.
• Học ít mỗi ngày hơn là dồn.
• Đổi sang thứ khác nếu không hợp.

Có một việc mong chờ

• Đặt một việc để mong mỗi tuần.
• Không cần to — một bữa ăn ngon, một cuộc gọi, một chương trình yêu thích.
• Đặt cả việc lớn hơn cho vài tháng tới.
• Có thứ để mong giúp vượt qua giai đoạn khó.
• Chọn việc linh hoạt để huỷ được mà không tiếc.

Chia sẻ mục tiêu với người khác

• Nói cho một người biết mục tiêu của bạn.
• Nhờ họ hỏi thăm định kỳ.
• Rủ người cùng làm nếu phù hợp.
• Nhưng chọn người không tạo áp lực.
• Người hiểu sẽ mừng với tiến bộ nhỏ.

Khi tình hình xấu đi

• Hạ mục tiêu xuống, không bỏ hẳn.
• Mục tiêu có thể chỉ là qua được ngày hôm nay.
• Vẫn ghi nhận điều làm được.
• Quay lại mục tiêu cũ khi khá hơn.
• Linh hoạt là phần quan trọng nhất.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Đo bằng việc làm được, không đo bằng chỉ số bệnh.
2. Đặt thấp hơn mức bạn nghĩ — đạt mục tiêu nhỏ nhiều lần hơn hụt mục tiêu lớn.
3. Ghi lại và nhìn theo tháng — tiến bộ chậm rất khó thấy nếu không ghi.

Câu hỏi thường gặp