Tính lại tài chính khi thu nhập giảm

Bệnh lâu dài thường đánh vào tài chính từ hai phía: thu nhập giảm, chi phí tăng.

Nhìn thẳng vào con số thường bớt đáng sợ hơn là tránh né.

Bước một: viết ra tình hình thật

• Thu nhập còn lại là bao nhiêu — của bạn và của cả nhà.
• Chi cố định hằng tháng — nhà, điện nước, ăn uống, học phí con.
• Chi liên quan tới bệnh — thuốc, khám, đi lại.
• Nợ đang có và kỳ hạn.
• Tiền tiết kiệm còn lại.
• Ước đoán trong đầu thường sai — viết ra giấy.

Bước hai: rà các khoản có thể giảm

• Dịch vụ đăng ký không còn dùng.
• Khoản chi theo thói quen.
• Gói cước điện thoại, internet.
• Bảo hiểm trùng nhau.
• Đừng cắt vào phần ăn uống và thuốc men.
• Cắt chỗ ít đau nhất trước.

Bước ba: tận dụng bảo hiểm

• Kiểm tra thẻ bảo hiểm y tế còn hạn.
• Hỏi bộ phận bảo hiểm tại cơ sở về phạm vi chi trả.
• Hỏi thủ tục chuyển tuyến nếu cần.
• Rà lại các hợp đồng bảo hiểm khác đang có.
• Đọc kỹ điều khoản trước khi nộp hồ sơ.
• Giữ mọi hoá đơn và giấy tờ.
• Ghi lại người đã trao đổi và ngày.

Theo dõi chi phí điều trị

• Một sổ riêng hoặc ghi chú trong điện thoại.
• Ghi từng khoản, kể cả khoản nhỏ.
• Tiền đi lại, ăn uống ngày đi khám cũng tính.
• Chụp ảnh hoá đơn ngay — giấy dễ mất, dễ mờ.
• Xem tổng theo tháng — dễ nhận ra khoản bất thường.
• Hỏi trước chi phí dự kiến của mỗi thủ thuật.

Hỏi về chi phí trước khi làm

• "Cái này chi phí khoảng bao nhiêu ạ?" — câu hỏi hoàn toàn bình thường.
• Hỏi bảo hiểm chi trả phần nào.
• Hỏi có phương án chi phí thấp hơn không.
• Hỏi có thể chia nhỏ các bước không.
• Nói thẳng về khó khăn tài chính — đôi khi có phương án khác.
• Đừng im lặng rồi tự bỏ điều trị.

Nói thật với gia đình

• Giấu thường dẫn tới quyết định sai.
• Cả nhà biết rõ thì cùng điều chỉnh được.
• Họp gia đình một lần cho rõ ràng.
• Phân công ai lo phần gì.
• Con lớn có thể tham gia ở mức phù hợp.
• Đừng để một người gánh hết áp lực tiền bạc.

Chi phí ẩn ít ai tính tới

• Tiền đi lại tới cơ sở y tế.
• Tiền ăn uống, chỗ nghỉ khi khám xa.
• Ngày công của người đi cùng.
• Đồ dùng hỗ trợ tại nhà.
• Chi phí thuê người làm việc bạn không làm được.
• Cộng lại có thể bằng cả phần viện phí.
• Tính vào ngân sách từ đầu.

Cẩn thận với nợ

• Tránh vay lãi cao cho chi phí sinh hoạt.
• Liên hệ sớm với nơi cho vay nếu khó trả — đừng đợi quá hạn.
• Hỏi về giãn nợ, cơ cấu lại kỳ hạn.
• Ưu tiên trả khoản lãi cao nhất.
• Không vay để chi cho phương pháp không có cơ sở.
• Xin tư vấn từ người có chuyên môn nếu nợ phức tạp.

Trước khi bán tài sản

• Cân nhắc rất kỹ, không quyết trong lúc hoảng.
• Bàn với người thân tin cậy.
• Tuyệt đối không bán vì lời hứa chữa khỏi từ nguồn không chính thống.
• Xem còn phương án nào khác không.
• Nghĩ tới cả nhu cầu dài hạn — bán nhà rồi ở đâu.
• Quyết định lớn nên để sau vài ngày suy nghĩ.

Tìm hỗ trợ

• Hỏi phòng công tác xã hội tại bệnh viện — nhiều nơi có bộ phận này.
• Hỏi về các chương trình hỗ trợ người bệnh.
• Hỏi hội bệnh nhân nếu có.
• Hỏi chính quyền địa phương về chế độ.
• Cảnh giác với bên hứa hỗ trợ nhưng đòi phí trước.
• Không ngại hỏi — đây là việc của các bộ phận đó.

Cảnh giác với quyên góp và hỗ trợ giả

• Người bệnh là mục tiêu của nhiều hình thức lừa đảo.
• Cảnh giác với bên đòi phí trước để làm hồ sơ hỗ trợ.
• Không cung cấp mã xác thực, mật khẩu ngân hàng cho ai.
• Kiểm tra kỹ trước khi chuyển tiền cho bất kỳ chương trình nào.
• Nếu tự kêu gọi giúp đỡ, nên công khai minh bạch.
• Bàn với người thân trước khi làm việc gì liên quan tới tiền.

Ưu tiên khi eo hẹp

• Thuốc và điều trị theo chỉ định đứng đầu.
• Ăn uống đủ chất đứng thứ hai.
• Chỗ ở và điện nước.
• Bảo hiểm y tế — đừng để đứt.
• Phần còn lại có thể hoãn.
• Cắt điều trị để tiết kiệm thường tốn kém hơn về sau.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Viết ra con số thật — ước đoán trong đầu thường sai.
2. Hỏi chi phí trước khi làm và nói thẳng khi khó khăn.
3. Không bán tài sản hay vay mượn vì lời hứa chữa khỏi.

Câu hỏi thường gặp